Micron Document
<!DOCTYPE html>
<html class="client-nojs vector-feature-language-in-header-enabled vector-feature-language-in-main-page-header-disabled vector-feature-page-tools-pinned-disabled vector-feature-toc-pinned-clientpref-0 vector-toc-not-available vector-feature-main-menu-pinned-disabled vector-feature-limited-width-clientpref-1 vector-feature-limited-width-content-enabled vector-feature-custom-font-size-clientpref-1 vector-feature-appearance-pinned-clientpref-0 skin-theme-clientpref-day vector-sticky-header-enabled" lang="de" dir="ltr"><head>
<meta charset="UTF-8">
<title>Kaffeekapsel</title>
<meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1.0">
<link rel="icon" type="image/png" href="./_res_/favicon.png">
<link rel="canonical" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Kaffeekapsel"> <link href="./_mw_/ext.cite.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.wikimediamessages.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/skins.vector.icons.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/skins.vector.search.codex.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/skins.vector.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<meta name="ResourceLoaderDynamicStyles" content="">
<link href="./_mw_/ext.gadget.citeRef.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.defaultPlainlinks.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.dewikiCommonHide.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.dewikiCommonLayout.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.dewikiCommonStyle.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.dewikiDarkmode.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.dewikiResponsive.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.specialSearch.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="./_mw_/site.styles.css">
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="./_mw_/noscript.css">
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="./_res_/footer.css">
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="./_res_/vector-2022.css">
</head>
<body class="skin--responsive skin-vector skin-vector-search-vue mediawiki ltr sitedir-ltr mw-hide-empty-elt ns-0 ns-subject page-Kaffeekapsel rootpage-Kaffeekapsel skin-vector-2022 action-view">
<div class="mw-page-container">
<div class="mw-page-container-inner">
<div class="mw-content-container">
<main id="content" class="mw-body">
<header class="mw-body-header vector-page-titlebar">
<h1 id="firstHeading" class="firstHeading mw-first-heading"><span class="mw-page-title-main">Kaffeekapsel</span></h1>
</header>
<a id="top"></a>
<div id="bodyContent" class="vector-body ve-init-mw-desktopArticleTarget-targetContainer" aria-labelledby="firstHeading" data-mw-ve-target-container="">
<div id="contentSub">
<div id="mw-content-subtitle"></div>
</div>
<div id="mw-content-text" class="mw-body-content mw-content-ltr" lang="de" dir="ltr"><div class="mw-content-ltr mw-parser-output" lang="de" dir="ltr">


<p><b>Kaffeekapseln</b> sind <a href="Einwegprodukt" title="Einwegprodukt">Einwegprodukte</a> zum Einsatz in <a href="Portionskaffeemaschine" title="Portionskaffeemaschine">Portionskaffeemaschinen</a>. In der Regel handelt es sich um eine <a href="Portionsverpackung" title="Portionsverpackung">Portionsverpackung</a> mit der Menge <a href="Kaffeepulver" title="Kaffeepulver">Kaffeepulver</a> für eine einzelne Tasse. Die Markteinführung und Verbreitung wurde von <a href="Umweltschutzorganisation" title="Umweltschutzorganisation">Umwelt</a>- und <a href="Verbraucherschutz" title="Verbraucherschutz">Verbraucherschutzverbänden</a> von Anfang an kritisiert.
</p>

<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Geschichte">Geschichte</h2></div>
<p>Nach Eigenangaben entwickelte <a href="Nestl%C3%A9_t%C3%B6tet_Babys" title="Nestlé tötet Babys">Nestlé</a> ab dem Jahr 1970 das <a href="Nespresso" title="Nespresso">Nespresso</a>-System, das 1976 patentiert und ab 1986 in den Markt eingeführt wurde. Ab 1991 wurde das System mit dem Maschinenhersteller <a href="Krups" title="Krups">Krups</a> weiterentwickelt, eine größere Verbreitung wurde erst in den 2000er Jahren erreicht.
</p>
<div class="hauptartikel" role="navigation"><span class="hauptartikel-pfeil" title="siehe" aria-hidden="true" role="presentation">→&nbsp;</span><i><span class="hauptartikel-text">Hauptartikel</span>: <a href="Nespresso#Geschichte" title="Nespresso">„Geschichte“ im Artikel Nespresso</a></i></div>
<p><a href="Jacobs_Douwe_Egberts" class="mw-redirect" title="Jacobs Douwe Egberts">Jacobs Douwe Egberts</a> brachte im Jahr 2005 gemeinsam mit <a href="Braun_(Elektroger%C3%A4te)" title="Braun (Elektrogeräte)">Braun</a> das <a href="Tassimo" title="Tassimo">Tassimo</a>-System auf den Markt. Ebenfalls im Jahr 2005 brachte Nestlé ein weiteres System mit dem Namen Nescafé <a href="Dolce_Gusto" title="Dolce Gusto">Dolce Gusto</a> auf den Markt. Weitere Systeme sind <a href="Caffita" title="Caffita">Caffita</a> von den Firmen <a href="Gaggia" title="Gaggia">Gaggia</a> und Ècaffè sowie <a href="Cafissimo" title="Cafissimo">Cafissimo</a> von <a href="Tchibo" title="Tchibo">Tchibo</a>.
</p><p>Das Bremer Unternehmen Velibre stellte im Jahr 2017 ein System für biologisch abbaubare Kaffeekapseln vor.<sup id="cite_ref-1" class="reference"><a href="#cite_note-1"><span class="cite-bracket">[</span>1<span class="cite-bracket">]</span></a></sup>
</p>
<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 id="Kaffeepads">Kaffeepads</h3></div>
<div class="hauptartikel" role="navigation"><span class="hauptartikel-pfeil" title="siehe" aria-hidden="true" role="presentation">→&nbsp;</span><i><span class="hauptartikel-text">Hauptartikel</span>: <a href="Kaffeepad" title="Kaffeepad">Kaffeepad</a></i></div>
<p>Im Jahr 1972 entwickelte <a href="Illy_(Espresso)" title="Illy (Espresso)">illycaffè S.p.A.</a> den ersten <i>Easy Serving Espresso Pod</i> (<a href="Englische_Sprache" title="Englische Sprache">englisch</a> Leicht-Servier-Espresso-Hülse) und im Jahr 1989 den <a href="E.S.E.-Standard" title="E.S.E.-Standard">E.S.E.-Standard</a>.<sup id="cite_ref-2" class="reference"><a href="#cite_note-2"><span class="cite-bracket">[</span>2<span class="cite-bracket">]</span></a></sup> Im Jahr 2001 brachten <a href="Philips" title="Philips">Philips</a> und <a href="Jacobs_Douwe_Egberts" class="mw-redirect" title="Jacobs Douwe Egberts">Jacobs Douwe Egberts</a> das gemeinsam entwickelte System <a href="Senseo" title="Senseo">Senseo</a> auf den Markt.
</p>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Kritik">Kritik</h2></div>
<div class="hauptartikel" role="navigation"><span class="hauptartikel-pfeil" title="siehe" aria-hidden="true" role="presentation">→&nbsp;</span><i><span class="hauptartikel-text">Hauptartikel</span>: <a href="Portionskaffeemaschine#Kritik" title="Portionskaffeemaschine">„Kritik“ im Artikel Portionskaffeemaschine</a></i></div>
<p>Im Vergleich zu herkömmlichen Kaffeefiltern aus Papier werden für Kaffeekapseln mehrere verschiedene Materialien wie Kunststoffe und Metalle (häufig Aluminium) verwendet und so miteinander verbunden, dass sie sich nur schwierig recyceln lassen und der Rohstoffverbrauch pro Tasse deutlich höher ist.<sup id="cite_ref-3" class="reference"><a href="#cite_note-3"><span class="cite-bracket">[</span>3<span class="cite-bracket">]</span></a></sup><sup id="cite_ref-4" class="reference"><a href="#cite_note-4"><span class="cite-bracket">[</span>4<span class="cite-bracket">]</span></a></sup><sup id="cite_ref-5" class="reference"><a href="#cite_note-5"><span class="cite-bracket">[</span>5<span class="cite-bracket">]</span></a></sup><sup id="cite_ref-6" class="reference"><a href="#cite_note-6"><span class="cite-bracket">[</span>6<span class="cite-bracket">]</span></a></sup> Im Jahr 2014 wurde die jährliche Müllmenge von Kaffeekapseln allein in Deutschland auf 4.000 – 4.500 Tonnen geschätzt.<sup id="cite_ref-7" class="reference"><a href="#cite_note-7"><span class="cite-bracket">[</span>7<span class="cite-bracket">]</span></a></sup><sup id="cite_ref-8" class="reference"><a href="#cite_note-8"><span class="cite-bracket">[</span>8<span class="cite-bracket">]</span></a></sup> Kritiker fordern daher die Einführung eines <a href="Pfand" title="Pfand">Pfands</a> auf Kaffeekapseln.
</p><p>Die Stadt Hamburg erließ im Januar 2016 eine Richtlinie, nach der keine Steuergelder mehr für die Anschaffung von Kaffeekapseln verwendet werden dürfen.<sup id="cite_ref-9" class="reference"><a href="#cite_note-9"><span class="cite-bracket">[</span>9<span class="cite-bracket">]</span></a></sup><sup id="cite_ref-10" class="reference"><a href="#cite_note-10"><span class="cite-bracket">[</span>10<span class="cite-bracket">]</span></a></sup>
</p><p>Aus ökonomischer Sicht nutzen die Hersteller ihrer patentierten Kaffeekapseln den sogenannten <a href="Lock-in-Effekt" title="Lock-in-Effekt">Lock-in-Effekt</a>, weil ihre Kapseln nur zu einer bestimmten <a href="Kaffeemaschine" title="Kaffeemaschine">Kaffeemaschine</a> passen. Der Kauf dieser Kaffeemaschine zwingt den <a href="Verbraucher" title="Verbraucher">Verbraucher</a>, dauerhaft die stets zugehörigen Kapseln zu kaufen. Er ist damit an ein bestimmtes System gebunden, ein Wechsel lohnt sich wegen der damit verbundenen <a href="Wechselkosten" title="Wechselkosten">Wechselkosten</a> meist nicht.
</p>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Weblinks">Weblinks</h2></div>
<div class="sisterproject" style="margin:0.1em 0 0 0;"><div class="noresize noviewer" style="display:inline-block; line-height:10px; min-width:1.6em; text-align:center;" aria-hidden="true" role="presentation"><span class="mw-default-size" typeof="mw:File"><span title="Commons"></span></span></div><b><span class=""><a class="external text" href="https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Coffee_capsules?uselang=de"><span lang="en">Commons</span>: Kaffeekapseln</a></span></b>&nbsp;– Sammlung von Bildern, Videos und Audiodateien</div>
<div class="sisterproject" style="margin:0.1em 0 0 0;"><span class="noviewer" style="display:inline-block; line-height:10px; min-width:1.6em; text-align:center;" aria-hidden="true" role="presentation"><span class="mw-default-size" typeof="mw:File"><span title="Wiktionary"></span></span></span><b><a href="https://de.wiktionary.org/wiki/Kaffeekapsel" class="extiw external" title="wikt:Kaffeekapsel">Wiktionary: Kaffeekapsel</a></b>&nbsp;– Bedeutungserklärungen, Wortherkunft, Synonyme, Übersetzungen</div>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Einzelnachweise">Einzelnachweise</h2></div>
<ol class="references">
<li id="cite_note-1"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-1">↑</a></span> <span class="reference-text"><span class="cite">Helen Hoffmann: <a rel="nofollow" class="external text" href="http://www.spiegel.de/wissenschaft/technik/plastikmuell-papiertueten-sind-auch-nicht-besser-a-1187462.html"><i>Problem Plastikmüll: Papiertüten sind auch nicht besser.</i></a> In: <i><a href="Der_Spiegel" title="Der Spiegel">Der Spiegel</a>.</i> 12.&nbsp;Januar 2018,<span class="Abrufdatum"> abgerufen am 3.&nbsp;Februar 2019</span>.</span><span style="display: none;" class="Z3988" title="ctx_ver=Z39.88-2004&amp;rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Adc&amp;rfr_id=info%3Asid%2Fde.wikipedia.org%3AKaffeekapsel&amp;rft.title=Problem+Plastikm%C3%BCll%3A+Papiert%C3%BCten+sind+auch+nicht+besser&amp;rft.description=Problem+Plastikm%C3%BCll%3A+Papiert%C3%BCten+sind+auch+nicht+besser&amp;rft.identifier=http%3A%2F%2Fwww.spiegel.de%2Fwissenschaft%2Ftechnik%2Fplastikmuell-papiertueten-sind-auch-nicht-besser-a-1187462.html&amp;rft.creator=Helen+Hoffmann&amp;rft.date=2018-01-12">&nbsp;</span></span>
</li>
<li id="cite_note-2"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-2">↑</a></span> <span class="reference-text">Alice Rawsthorn: <cite style="font-style:italic">The Pod People</cite>. In: <cite style="font-style:italic">The New York Times</cite>. 4.&nbsp;November 2007, <a href="Internationale_Standardnummer_f%C3%BCr_fortlaufende_Sammelwerke" title="Internationale Standardnummer für fortlaufende Sammelwerke">ISSN</a>&nbsp;<span style="white-space:nowrap"><a rel="nofollow" class="external text" href="https://zdb-katalog.de/list.xhtml?t=iss%3D%220362-4331%22&amp;key=cql">0362-4331</a></span> (<a rel="nofollow" class="external text" href="https://www.nytimes.com/2007/11/04/style/tmagazine/04trawsthorn.html">nytimes.com</a> [abgerufen am 4.&nbsp;April 2016]).<span class="Z3988" title="ctx_ver=Z39.88-2004&amp;rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Ajournal&amp;rfr_id=info:sid/de.wikipedia.org:Kaffeekapsel&amp;rft.atitle=The+Pod+People&amp;rft.au=Alice+Rawsthorn&amp;rft.date=2007-11-04&amp;rft.genre=journal&amp;rft.issn=0362-4331&amp;rft.jtitle=The+New+York+Times" style="display:none">&nbsp;</span></span>
</li>
<li id="cite_note-3"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-3">↑</a></span> <span class="reference-text"><span class="cite"><a rel="nofollow" class="external text" href="https://www.stern.de/wirtschaft/news/nestl%25C3%25A9--die-skandale-der-vergangenen-jahre-6475346.html"><i>Nestlé: Die Skandale der vergangenen Jahre – News | STERN.de.</i></a> In: <i>stern.de.</i><span class="Abrufdatum"> Abgerufen am 4.&nbsp;April 2016</span>.</span><span style="display: none;" class="Z3988" title="ctx_ver=Z39.88-2004&amp;rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Adc&amp;rfr_id=info%3Asid%2Fde.wikipedia.org%3AKaffeekapsel&amp;rft.title=Nestl%C3%A9%3A+Die+Skandale+der+vergangenen+Jahre+%E2%80%93+News+%7C+STERN.de&amp;rft.description=Nestl%C3%A9%3A+Die+Skandale+der+vergangenen+Jahre+%E2%80%93+News+%7C+STERN.de&amp;rft.identifier=https%3A%2F%2Fwww.stern.de%2Fwirtschaft%2Fnews%2Fnestl%2525C3%2525A9--die-skandale-der-vergangenen-jahre-6475346.html">&nbsp;</span></span>
</li>
<li id="cite_note-4"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-4">↑</a></span> <span class="reference-text"><span class="cite">Alexander Dallmus, Bayerischer Rundfunk: <a rel="nofollow" class="external text" href="https://www.br.de/radio/bayern1/inhalt/experten-tipps/umweltkommissar/kaffee-kapseln-pads-umwelt-100.html"><i>Kaffee, Kaffee, Kaffee: Wie umweltfreundlich sind Kaffee-Kapseln? | BR.de.</i></a> In: <i>www.br.de.</i> 5.&nbsp;August 2014,<span class="Abrufdatum"> abgerufen am 4.&nbsp;April 2016</span>.</span><span style="display: none;" class="Z3988" title="ctx_ver=Z39.88-2004&amp;rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Adc&amp;rfr_id=info%3Asid%2Fde.wikipedia.org%3AKaffeekapsel&amp;rft.title=Kaffee%2C+Kaffee%2C+Kaffee%3A+Wie+umweltfreundlich+sind+Kaffee-Kapseln%3F+%7C+BR.de&amp;rft.description=Kaffee%2C+Kaffee%2C+Kaffee%3A+Wie+umweltfreundlich+sind+Kaffee-Kapseln%3F+%7C+BR.de&amp;rft.identifier=https%3A%2F%2Fwww.br.de%2Fradio%2Fbayern1%2Finhalt%2Fexperten-tipps%2Fumweltkommissar%2Fkaffee-kapseln-pads-umwelt-100.html&amp;rft.creator=Alexander+Dallmus%2C+Bayerischer+Rundfunk&amp;rft.date=2014-08-05">&nbsp;</span></span>
</li>
<li id="cite_note-5"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-5">↑</a></span> <span class="reference-text">Georg Küffner: <cite style="font-style:italic">Nespresso &amp; Co. Kaffeekult und Kapselkritik</cite>. In: <cite style="font-style:italic">Frankfurter Allgemeine Zeitung</cite>. 10.&nbsp;Juni 2011, <a href="Internationale_Standardnummer_f%C3%BCr_fortlaufende_Sammelwerke" title="Internationale Standardnummer für fortlaufende Sammelwerke">ISSN</a>&nbsp;<span style="white-space:nowrap"><a rel="nofollow" class="external text" href="https://zdb-katalog.de/list.xhtml?t=iss%3D%220174-4909%22&amp;key=cql">0174-4909</a></span> (<a rel="nofollow" class="external text" href="https://www.faz.net/aktuell/technik-motor/umwelt-technik/nespresso-co-kaffeekult-und-kapselkritik-1656691.html">faz.net</a> [abgerufen am 4.&nbsp;April 2016]).<span class="Z3988" title="ctx_ver=Z39.88-2004&amp;rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Ajournal&amp;rfr_id=info:sid/de.wikipedia.org:Kaffeekapsel&amp;rft.atitle=Nespresso+%26+Co.+Kaffeekult+und+Kapselkritik&amp;rft.au=Georg+K%C3%BCffner&amp;rft.date=2011-06-10&amp;rft.genre=journal&amp;rft.issn=0174-4909&amp;rft.jtitle=Frankfurter+Allgemeine+Zeitung" style="display:none">&nbsp;</span></span>
</li>
<li id="cite_note-6"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-6">↑</a></span> <span class="reference-text"><span class="cite">FOCUS Online: <a rel="nofollow" class="external text" href="https://www.focus.de/wissen/klima/tid-25793/oeko-bilanz-von-kaffeekapseln-weniger-kaffee-fuer-mehr-muell-und-mehr-geld-das-problem-der-aluminium-kapseln_aid_752526.html"><i>Das Problem der Aluminium-Kapseln.</i></a> In: <i>FOCUS Online.</i><span class="Abrufdatum"> Abgerufen am 4.&nbsp;April 2016</span>.</span><span style="display: none;" class="Z3988" title="ctx_ver=Z39.88-2004&amp;rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Adc&amp;rfr_id=info%3Asid%2Fde.wikipedia.org%3AKaffeekapsel&amp;rft.title=Das+Problem+der+Aluminium-Kapseln&amp;rft.description=Das+Problem+der+Aluminium-Kapseln&amp;rft.identifier=https%3A%2F%2Fwww.focus.de%2Fwissen%2Fklima%2Ftid-25793%2Foeko-bilanz-von-kaffeekapseln-weniger-kaffee-fuer-mehr-muell-und-mehr-geld-das-problem-der-aluminium-kapseln_aid_752526.html&amp;rft.creator=FOCUS+Online">&nbsp;</span></span>
</li>
<li id="cite_note-7"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-7">↑</a></span> <span class="reference-text">Birger Nicolai: <cite style="font-style:italic">Wir produzieren 4000 Tonnen Kaffeekapsel-Müll</cite>. In: <cite style="font-style:italic">Welt Online</cite>. 8.&nbsp;Januar 2014 (<a rel="nofollow" class="external text" href="https://www.welt.de/wirtschaft/article123656432/Wir-produzieren-4000-Tonnen-Kaffeekapsel-Muell.html">welt.de</a> [abgerufen am 4.&nbsp;April 2016]).<span class="Z3988" title="ctx_ver=Z39.88-2004&amp;rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Abook&amp;rfr_id=info:sid/de.wikipedia.org:Kaffeekapsel&amp;rft.atitle=Wir+produzieren+4000+Tonnen+Kaffeekapsel-M%C3%BCll&amp;rft.au=Birger+Nicolai&amp;rft.btitle=Welt+Online&amp;rft.date=2014-01-08&amp;rft.genre=book" style="display:none">&nbsp;</span></span>
</li>
<li id="cite_note-8"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-8">↑</a></span> <span class="reference-text"><span class="cite">dpa: <a rel="nofollow" class="external text" href="https://web.archive.org/web/20160404065651/http://www.swp.de/ulm/nachrichten/wirtschaft/Umfrage-Mehrheit-fuer-Pfand-auf-Kaffeekapseln;art1157836,3764033"><i>Umfrage: Mehrheit für Pfand auf Kaffeekapseln.</i></a> In: <i>swp.de.</i> Archiviert vom <style data-mw-deduplicate="TemplateStyles:r250917974">
/* start https://de.wikipedia.org/ */


.mw-parser-output .dewiki-iconexternal>a{background-position:center right!important;background-repeat:no-repeat!important}body.skin-minerva .mw-parser-output .dewiki-iconexternal>a{background-image:url("./_mw_/OOjs_UI_icon_external-link-ltr-progressive.svg")!important;background-size:10px!important;padding-right:13px!important}body.skin-timeless .mw-parser-output .dewiki-iconexternal>a,body.skin-monobook .mw-parser-output .dewiki-iconexternal>a{background-image:url("./_mw_/MediaWiki_external_link_icon.svg")!important;padding-right:13px!important}body.skin-vector .mw-parser-output .dewiki-iconexternal>a{background-image:url("./_mw_/Link.ernal-small-ltr-progressive.svg")!important;background-size:0.857em!important;padding-right:1em!important}


/* end https://de.wikipedia.org/ */
</style><span class="dewiki-iconexternal"><a class="external text" href="https://redirecter.toolforge.org/?url=http%3A%2F%2Fwww.swp.de%2Fulm%2Fnachrichten%2Fwirtschaft%2FUmfrage-Mehrheit-fuer-Pfand-auf-Kaffeekapseln%3Bart1157836%2C3764033">Original</a></span> (nicht mehr online verfügbar) am <span style="white-space:nowrap;">4.&nbsp;April 2016</span><span>;</span><span class="Abrufdatum"> abgerufen am 4.&nbsp;April 2016</span>.</span><span style="display: none;" class="Z3988" title="ctx_ver=Z39.88-2004&amp;rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Adc&amp;rfr_id=info%3Asid%2Fde.wikipedia.org%3AKaffeekapsel&amp;rft.title=Umfrage%3A+Mehrheit+f%C3%BCr+Pfand+auf+Kaffeekapseln&amp;rft.description=Umfrage%3A+Mehrheit+f%C3%BCr+Pfand+auf+Kaffeekapseln&amp;rft.identifier=https%3A%2F%2Fweb.archive.org%2Fweb%2F20160404065651%2Fhttp%3A%2F%2Fwww.swp.de%2Fulm%2Fnachrichten%2Fwirtschaft%2FUmfrage-Mehrheit-fuer-Pfand-auf-Kaffeekapseln%3Bart1157836%2C3764033&amp;rft.creator=dpa&amp;rft.source=http://www.swp.de/ulm/nachrichten/wirtschaft/Umfrage-Mehrheit-fuer-Pfand-auf-Kaffeekapseln;art1157836,3764033">&nbsp;</span></span>
</li>
<li id="cite_note-9"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-9">↑</a></span> <span class="reference-text"><span class="cite"><a rel="nofollow" class="external text" href="https://www.stern.de/wirtschaft/nespresso-und-co---hamburg-verbannt-kapselkaffee-6664068.html"><i>Nespresso und Co.: Hamburg verbannt Kapselkaffee – Wirtschaft | STERN.de.</i></a> In: <i>stern.de.</i><span class="Abrufdatum"> Abgerufen am 4.&nbsp;April 2016</span>.</span><span style="display: none;" class="Z3988" title="ctx_ver=Z39.88-2004&amp;rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Adc&amp;rfr_id=info%3Asid%2Fde.wikipedia.org%3AKaffeekapsel&amp;rft.title=Nespresso+und+Co.%3A+Hamburg+verbannt+Kapselkaffee+%E2%80%93+Wirtschaft+%7C+STERN.de&amp;rft.description=Nespresso+und+Co.%3A+Hamburg+verbannt+Kapselkaffee+%E2%80%93+Wirtschaft+%7C+STERN.de&amp;rft.identifier=https%3A%2F%2Fwww.stern.de%2Fwirtschaft%2Fnespresso-und-co---hamburg-verbannt-kapselkaffee-6664068.html">&nbsp;</span></span>
</li>
<li id="cite_note-10"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-10">↑</a></span> <span class="reference-text"><span class="cite">Christoph Kapalschinski: <a rel="nofollow" class="external text" href="http://www.handelsblatt.com/unternehmen/handel-konsumgueter/nespresso-und-co-hamburg-verbietet-kapsel-kaffee/12851882.html"><i>Nespresso &amp; Co.: Hamburg verbietet Kapsel-Kaffee.</i></a> In: <i>www.handelsblatt.com.</i> 19.&nbsp;Januar 2016,<span class="Abrufdatum"> abgerufen am 4.&nbsp;April 2016</span>.</span><span style="display: none;" class="Z3988" title="ctx_ver=Z39.88-2004&amp;rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Adc&amp;rfr_id=info%3Asid%2Fde.wikipedia.org%3AKaffeekapsel&amp;rft.title=Nespresso+%26+Co.%3A+Hamburg+verbietet+Kapsel-Kaffee&amp;rft.description=Nespresso+%26+Co.%3A+Hamburg+verbietet+Kapsel-Kaffee&amp;rft.identifier=http%3A%2F%2Fwww.handelsblatt.com%2Funternehmen%2Fhandel-konsumgueter%2Fnespresso-und-co-hamburg-verbietet-kapsel-kaffee%2F12851882.html&amp;rft.creator=Christoph+Kapalschinski&amp;rft.date=2016-01-19">&nbsp;</span></span>
</li>
</ol></div><!--htdig_noindex--><div><div class="zim-footer">
Dieser Artikel wurde von <a class="external text" title="Zuletzt bearbeitet am 2025-11-14" href="https://de.wikipedia.org/wiki/?title=Kaffeekapsel&amp;oldid=261538907">Wikipedia</a> herausgegeben. Der Text ist unter <a class="external text" href="https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/deed.de">Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0</a> verfügbar, sofern nicht anders angegeben. Für die Mediendateien können zusätzliche Bedingungen gelten.
</div>
</div><!--/htdig_noindex--></div>
</div>
</main>
</div>
</div>
</div>
<script src="./_webp_/webpHandler.js"></script>

</body></html>